Sukcesyjne pendolino

Właśnie zakończył się VII Zjazd Firm Rodzinnych u-Rodziny 2014. Największy i najbogatszy w program z dotychczasowych. Najbardziej inspirującym mnie wystąpieniem było autorstwa Jana Szomburga , który mówił o konieczności rozwijania społecznych kompetencji miękkich, bez których nie można wykorzystać dostępnych kompetencji twardych. Kompetencje twarde porównał do nowoczesnego Pendolino, które nie może osiągnąć oczekiwanych parametrów użytkowych, o ile nie jeździ po właściwie przygotowanej linii kolejowej (kompetencje miękkie). Jak ma się ta metafora do kluczowego tematu firm rodzinnych, czyli sukcesji?

... więcej

Zasady zatrudniania rodziny w firmie – 4 obszary: wejście, wynagrodzenie, ocena i wyjście

Poprzednio pisałem o konieczności ustalania zasad zatrudniania rodziny w firmie. Powinny być one stałe i spisane z dużym wyprzedzeniem, nim pojawi się problem. Bo to bardziej busola niż gaśnica. Sądzę, że zasady te powinny pokrywać 4 obszary angażowania członków rodziny: wejście, wynagrodzenie, ocena i wyjście.


... więcej

Zatrudnianie rodziny w firmie – zasady znane z góry

Nie ma cudów. Nie zawsze członkowie rodziny są najlepszymi dostępnymi na rynku pracownikami. Jednak często są zatrudniani w firmie rodzinnej. Jak ocenić zatem ich wkład w biznes?

... więcej

Barometr sukcesyjny w dół! Czy nadchodzi masowa wyprzedaż firm rodzinnych?

Wg badania BAROMETR SUKCESYJNY przeprowadzanego w naszym kraju przez Instytut Biznesu Rodzinnego, w przypadku Polski jedynie 6,3% badanych „dzieci” firm rodzinnych deklaruje swoje zainteresowanie sukcesją. Czy oznacza to masową wyprzedaż polskich firm rodzinnych w najbliższym czasie? Obraz niepokojący, choć uważam, że nie musi się wcale sprawdzić. Dotychczas przyjmowano na podstawie różnych badań, że drugie pokolenie przejmie ok. 30% firm rodzinnych. Skąd taka duża, prawie pięciokrotna różnica? Uważam, że z "mądrości etapu życia" badanych studentów, która zmieni się potem wraz z kolejnymi etapami życia.

... więcej

Raben – wykup dziedzictwa

Naczepy z logo RABEN są stałym elementem polskich dróg. Mało jednak osób wie, że jest to jedna z największych polskich firm rodzinnych. Faktycznie ‘wyemigrowała’ ona w 3. pokoleniu z Holandii do Polski.  Jest to firma, w której sukcesja obecnego pokolenia zrealizowała się nie poprzez dziedziczenie czy darowiznę, a przez wykup biznesu od rodziców przez syna Ewalda, który osiadł w Polsce. Warto pochylić się nad tą historią... 


... więcej

Rekrutacja rodziny do firmy rodzinnej – krewni, małżonkowie, kuzyni

W poprzednim wpisie podzieliłem się kilkoma refleksjami natury ogólnej a dotyczącymi wykorzystania zasobów ludzkich rodziny na rzecz bezpośredniej pracy w firmie. Teraz chciałbym otwarcie i bez zahamowań poruszyć sprawę różnego traktowania członków rodziny w zależności od tego jak się w niej znaleźli lub skąd pochodzi relacja rodzinna.  

... więcej

Rekrutacja rodziny do firmy rodzinnej – zasady ogólne

Nie jest tak, że same więzy rodzinne tworzą pracownika lub pozycję w firmie rodzinnej. Jakiś automatyzm wchodzi w grę jedynie w przypadku spadkobrania. Ale spadkobrania w sukcesji powinno się moim zdaniem unikać. Także i w ramach rodziny, jej członkowi mogą dzielić się na różne grupy. Podzielę się swoimi refleksjami w tym obszarze.

... więcej

Rodzeństwo – prawdziwe wyzwanie dla sukcesji

Większość dyskusji o sukcesji skupia się wokół relacji międzypokoleniowych. Ta optyka jest właściwa dla przygotowania i zrobienia pierwszego kroku w celu przekazania przywództwa w firmie rodzinnej. Jednak w rodzinach, w których drugie pokolenie stanowi rodzeństwo gotowe do przyjęcia wiodącej roli na przyszłe lata, kluczowym dla długookresowego powodzenia procesu są relacje między rodzeństwem. Gdy one szwankują, to perspektywa zachowania i rozwoju biznesu rodzinnego przez kolejne dziesięciolecia i sukcesji przez kolejne, trzecie i następne pokolenie jest trudna do osiągnięcia. 

... więcej

Millenium - wadliwy ład rodzinny

Świąteczne dni spędziłem nie tylko w rodzinnym gronie, ale również sięgnąłem wreszcie po czekającą na swoją kolej powieść Stiega Larssona „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”, która otwiera trylogię Millenium. No i zamiast odpocząć od firm rodzinnych, wdepnąłem w sam środek intrygi, której bohaterami są członkowie wielopokoleniowego koncernu rodziny Vanger. Rozwiązanie zagadki zaginięcia ulubionej bratanicy byłego szefa koncernu wymaga zapoznania się z losami i charakterami wielu członków rozgałęzionej rodziny, a przede wszystkim z relacjami między nimi. Nieznającym powieści nie zdradzę puenty, a podzielę się jedynie refleksjami na temat zastosowanego modelu sukcesji na kanwie opisanego przez Larssona przypadku schyłku firmy rodzinnej, spowodowanym wadliwym ładem rodzinnym.


... więcej

Plan sukcesji – konieczne pozyskiwanie sojuszników

Ostatnie miesiące przyniosły wreszcie wzmożenie zainteresowania planowaniem sukcesji. Odnoszę jednak wrażenie, że zbyt dużą wagę przywiązuje się do samego dokumentu. Oczywiście plany powinny mieć jakąś materialną postać, bo wtedy komunikacja między różnymi uczestnikami procesu staje się łatwiejsza. Jednak obawiam się, że niedługo pojawią się ogłoszenia o treści: „AAAAAby tanio plan sukcesji ….”, sugerujące że w tani sposób on-line, bez wysiłku i refleksji przedsiębiorca może sobie temat samodzielnie odfajkować. Rzecz w tym aby plan WDROŻYĆ stosownie do konkretnej, unikalnej sytuacji. A wdrożenie nie zależy tylko od  tego czy mamy dobry plan ale czy zdołamy do niego przekonać jego uczestników – przede wszystkim SPOZA RODZINY. 


... więcej

Majątek, rodzina i sprawiedliwość

Choć się z tym nie zgadzam, to sukcesję często  postrzega się jako przede wszystkim problem podziału majątku. Pod względem prawnym reguły są znane – technikę i instrumenty do realizacji woli Seniorów dopasują prawnicy. Jednak wola dotychczasowych właścicieli majątku powinna brać pod uwagę aspiracje sukcesorów oraz ich poczucie sprawiedliwości. Na ten wątek sukcesji biznesowej zwrócił moją uwagę (chyba wbrew intencji reżysera) nagrodzony w 2011 w Cannes film Andrieja Zwiagincewa pod tytułem Elena .

... więcej

Czy konflikty w firmach rodzinnych są nieuchronne?

Podczas rozmowy ze mną o książce w programie Górna Półka TVN CNBC, redaktor Radosław Wróblewski wiele swojej uwagi poświecił konfliktom w firmach rodzinnych, które mogą stanąć na przeszkodzie sukcesji w kolejnych pokoleniach. Media kochają taką dramaturgię, aby przykuć uwagę widzów. Ja raczej uważam, że lepiej dmuchać na zimne i konfliktów unikać, ale nie udawać, że ich nie ma. Choćby, przez kształtowanie swoistego mikroklimatu rodzinnego oraz mechanizmów ułatwiającego unikanie konfliktów bądź ich rozwiązywanie. Wsiadając do auta nie zakładamy, że ulegniemy wypadkowi, ale wolimy samochody z poduszkami powietrznymi, sami zapinamy pasy a maluchy umieszczamy w fotelikach.

... więcej

Ład Rodzinny a marka firmy

Wiele osób w dyskusjach ze mną szuka sensu formalizacji Ładu Rodzinnego. Zwykle prezentując pogląd, że to zbędne wciskanie spraw rodzinnych w krępujące ramy. Głównym powodem jest zredukowanie ryzyka swarów rodzinnych poprzez ustalenie reguł postępowania wobec wspólnego dobra jakim jest firma. A jednym z głównych atrybutów firmy jest jej marka. A bardzo często marka jest jednocześnie NAZWISKIEM. W ten sposób może powstać konflikt między biznesem a dobrami i uprawnieniami osobistymi członków rodziny. Niemożliwe? Podam przykłady.


... więcej

Krewni a powinowaci

Duża rodzina składa się z ‘obywateli’ różnej kategorii. Tego faktu nie da się pominąć, jednak powinowaci  są zwykle traktowani przez ‘prawdziwą’, powiązaną więzami krwi rodzinę inaczej. Na co dzień, na gruncie towarzyskim często nie odczuwa się tej różnicy. Jednak mimo całej sympatii, jaka może nawiązać się między tymi częściami wielkiej rodziny, wszyscy podświadomie czują różnicę:
  • Krewni to ci, którzy byli, są i będą członkami rodziny, niezależnie od ich wyborów, a jedynie na podstawie urodzenia
  • Powinowaci, wchodzą do rodziny za zasadach kooptacji, w wyniku wyboru partnerskiego któregoś z krewnych. Do tej pory zwykle było to małżeństwo, ale w przyszłości może być z tym różnie pod względem formalnym.
... więcej