Zarządzanie ryzykiem w planowaniu Sukcesji w biznesie rodzinnym

Udostępnij:

Ryzyko towarzyszy każdej  aktywności. Boimy się go. Czasem aż tak, że strach przed ryzykiem paraliżuje. Szukamy często wymówek, aby go nie dostrzegać, lekceważyć, odsuwać – nie wywoływać przysłowiowego wilka z lasu. Są ryzyka niezależne od nas – np. katastrofy naturalne, terroryzm – redukcja ryzyka w tych obszarach, jest możliwa dzięki współdziałaniu społeczności (np. politycy, administracja, sąsiedzi) i  poszczególnych jednostek (samopomoc i solidarność). Są ryzyka, które jednak bezpośrednio dotyczą i są poniekąd zależne wyłącznie od nas i naszego postępowania. Dotyczy to także biznesu rodzinnego. Nawet najbezpieczniejszy biznes rodzinny ma zwykle w swojej historii kilka momentów, w których trzeba stawić czoła nieznanemu.

Zarządzanie ryzykiem polega na ochronie majątku i źródeł przychodów poprzez:

  • zmniejszenia potencjalnych strat ZANIM one nastąpią, oraz
  • jeśli już dojdzie do strat, to refinansowanie ich z najmniejszym ubytkiem dla bieżących operacji.

Z perspektywy sukcesji w biznesie rodzinnym można próbować zastosować następujące podejście:

Składnik zarządzania ryzykiem

Opis

Przykład biznesowy

Przykład z perspektywy Sukcesji

Rozpoznanie

Identyfikacja i zmierzenie prawdopodobieństwa oraz wartości ryzyka wpływającego na majątek i dochodowość biznesu

Utrata fizyczna majątku, ograniczenie praw lub dostępu do majątku, akty kryminalne, przerwy operacyjne, utrata kluczowego personelu

Czy plan sukcesji umożliwia sprawne przejęcie kontroli korporacyjnej i operacyjnej w razie niespodziewanej nieaktywności Seniora?

Kontrola strat

Środki zapobiegawcze zmniejszające częstotliwość i skalę strat

Np. systemy alarmowe, inspekcje wewnętrzne

Czy znana jest skala potencjalnych strat rynkowych w przypadku wycofania się Seniora? Czy styl odejścia ma wpływ na redukcję tych strat? Czy można zmienić styl odejścia?

Transfer (rozproszenie) ryzyka

Tworzenie rezerw wewnętrznych lub zewnętrznych pozwalających odzyskać szybko stabilizację po wystąpieniu ryzyka

Fundusze rezerwowe, w tym i prywatne nie przeznaczone na konsumpcję, ubezpieczenia

Czy rodzina biznesowa ma odpowiednie płynne zasoby aby kompensować straty w biznesie rodzinnym? W jakim stopniu równoważyć zaangażowanie rodziny finansowaniem zewnętrznym – np. ubezpieczenia lub inwestorzy?

Monitorowanie

Stałe rozpoznanie znanych i potencjalnych ryzyk połączone z modyfikacjami planu zarządzania ryzykiem

Identyfikacja nowych ryzyk, kontrola znanych, kontrola i modyfikacja zabezpieczeń, kontrola wartości ryzyk i adekwatności ich retransferu

Przegląd dokumentów Ładu Rodzinnego i ich dopasowania do konkretnych i zmieniających się okoliczności


Plan Sukcesji to nie jest TYLKO testament. Wielu tak myśli, i to właśnie często właśnie ta myśl o śmierci odsuwa na ‘Święty Nigdy’ planowanie sukcesyjne. To duży błąd! Sukcesję należy traktować jak jeden z obszarów ryzyka biznesowego, którym MOŻNA ZARZĄDZAĆ. Każdy dobrze prowadzony biznes powinien mieć ZARZĄDZANIE RYZYKIEM.

Błędem jest wyłączanie spod zarządzania ryzykiem relacji firma rodzinna a rodzina biznesowa. Dlatego Sukcesję należy umieścić w kontekście konstruowania planów awaryjnych, które są przedmiotem zarządzania ryzykiem biznesowym. Uważam, że zastosowanie takiego podejścia ‘odczaruje’ problem przygotowania do sukcesji i ułatwi rodzinom biznesowym racjonalne podejście do zagadnienia.